Poszukuje wiadomości o Stowarzyszeniu Filatelistycznym Miasta Gliwice

Powiatu Gliwice-Toszek /1800r.-1945r./

Ich suche Informationen über die Briefmarken Sammler Gleiwitz Stadt, Landkreis Gleiwitz-Tost /Jahre 1800-1945/

  Seeking information about the stamps collectors   Gleiwitz city, county Gleiwitz-Tost  Years 1800 -1945

Hledají informace o sběratelé razítek Gleiwitz město,  kraj Gleiwitz-Tost Let 1800r.-1945r

krystian.szejka@poczta.pl

tel 48 32 279 25 55

kom 535-310-450    501 310 450

    MOJA  OJCZYZNA GÓRNY- ŚLĄSK 

   MEINE HEIMAT  OBERESCHLESIEN 

     MÓJ POWIAT GLIWICE MOJE MIASTO GLIWICE

MEINE LANDKREIS GLEIWITZ

MEINE HEIMAT STADT GLEIWITZ

  SPIS TREŚCI

   Inhaltsverzeichnis

1.Przeszłość terenów dzisiejszego powiatu Gliwickiego

.Kreis Gleiwitz – Die Vergangenheit

          2.Pierwsza wzmianka o mieście Gliwice pochodzi z 1276r.

.Jahr 1276 – die Erste Notiz ueber die Stadt Gliwice

3.Poczta w powiecie Gliwicko-Toszeckim

Post im Kreis Tost-Gleiwitz

4.LATA 1918-1939r.

Die Jahre 1918-1939

5.LATA 1939-1945r.

Die Jahre 1939-1945

6.Dzieje Powojenne

.Die Geschichte nach dem Krieg

7.Teraźniejszość

Die Gegenwart

8.Plan zbioru

Der Sammlungsplan

 Przeszłość dzisiejszego Powiatu

 Gliwickiego                                    

Jest częścią burzliwych dziejów całego Śląska - to historia następujących po sobie wpływów polskich, czeskich i Niemieckich, zmieniającej się przynależności państwowej oraz wielkich migracji ludności.

 Nie oszczędziła tych terenów tatarska pożoga, wojny husyckie, wojna trzydziestoletnia, szwedzka inwazja

 i zawieruchy wojenne kolejnych wieków, łącznie z obiema wojnami światowymi. Zachowane do dziś ślady tych zawiłych dziejów przypominają jednak również o jaśniejszych kartach historii - wznoszono

tu wspaniałe zamki, dworki i pałace, fundowano piękne kościoły, stosunkowo wcześnie zaczął rozwijać się przemysł, żyli na ziemi Gliwickiej wybitni ludzie, których imiona znaleźć można na tablicach pamiątkowych i obeliskach...

 Na terenie powiatu w miejscowości Świbie (gmina Wielowieś) odkryto ślady osadnictwa jeszcze

z czasów kultury łużyckiej (ok. 2500 Lat p.n.e.). Znalezione na cmentarzysku przedmioty pochodzące

 z Egiptu, Alp i Węgier świadczą o licznych kontaktach handlowych. Kilkadziesiąt stuleci później - w XII w. - Właśnie położenie w pobliżu traktu handlowego, wiodącego wówczas z Krakowa do Wrocławia, wpłynęło na rozpoczęcie się wzmożonej akcji osadniczej na ziemi Gliwickiej. Powstał wtedy w Toszku gród, który zyskał rangę kasztelani. W XIII w. Toszek (1234 r.) i Pyskowice (około 1260 r.) uzyskały prawa miejskie, a nieco później nadano je Sośnicowicom.

 Do połowy XVI w. Ziemie dzisiejszego powiatu Gliwickiego należały do różnych księstw, którymi władali przedstawiciele dynastii Piastów Śląskich. Początkowo dominowało tutaj księstwo

 opolsko-raciborskie, w XIV w. - Kozielsko-bytomskie i na krótko - gliwickie, wreszcie - opolskie.

 Po śmierci w 1532 r. Jana II Dobrego, ostatniego księcia z linii Piastów opolskich - jego dobra przejęli Habsburgowie. U schyłku rządów austriackich Górny Śląsk został podzielony na dwanaście okręgów (circuli), wśród których widnieje gliwicki i toszecki. W 1733 r. te dwa okręgi połączono w jeden: toszecko-gliwicki.

 W 1742 r. prawie cały Śląsk, po wkroczeniu wojsk króla pruskiego Fryderyka II, znalazł się w granicach Prus. Z dawnych trzech circuli: sławęcickiego, Gliwickiego i toszeckiego oraz z części włości biskupich utworzono Powiat toszecko-gliwicki o powierzchni 2000 km kw. W 1817 r. powierzchnię powiatu zmniejszono do 940 km kw, a oddzielone tereny włączono do granicznych powiatów. Do początków XX wieku Powiat toszecko-gliwicki ulegał dalszym korektom swych granic. W 1897 r. wydzielono Miejski Powiat gliwicki.

 Przez długie stulecia ziemie dzisiejszego powiatu Gliwickiego były typowo rolnicze, uprawiano chmiel i warzono piwo, a Miasta pełniły funkcję ośrodków rzemiosła i handlu. W XVIII w. Zaczął rozwijać się przemysł - początkowo przędzalnictwo i tkactwo, później hutnictwo, w końcu - w XIX w. - Górnictwo węgla kamiennego. Wpływ na aktywizację gospodarczą regionu miało otwarcie w 1804 r. Kanału Kłodnickiego. Na przełomie XIX i XX w. Rangę ośrodka przemysłowego zyskał - nienależący wówczas

do powiatu toszecko-gliwickiego - Knurów, w którym tuż przed I wojną światową uruchomiono kopalnię węgla kamiennego i produkcję koksu. Jednak większość obszaru dzisiejszego powiatu Gliwickiego zachowała charakter rolniczy.

 Zmiany granic państwowych po I wojnie światowej nie spowodowały zmian w ówczesnych granicach powiatu. Mieszkańcy dzisiejszych ziem powiatu brali udział w powstaniach śląskich (1919-21), a w plebiscycie w dużej części opowiedzieli się za przynależnością do Polski, jednak decyzją mocarstw, 

 przyłączono do niej jedynie Knurów i Gierałtowice z przyległymi terenami. Po wybuchu II wojny światowej Powiat toszecko-gliwicki jako część Rzeszy Niemieckiej włączony został do rejencji katowickiej, wchodzącej w skład prowincji górnośląskiej. Po wojnie Śląsk podzielono na województwo wrocławskie

i śląskie. W skład śląskiego wszedł Powiat gliwicki, którego granice pozostały takie, jak w okresie międzywojennym. W 1950 r., gdy województwo śląskie podzielono na opolskie i katowickie, Powiat gliwicki znalazł się w województwie katowickim.

 Rozwijał się jako zaplecze rolnicze, pracownicze i mieszkaniowe pobliskich aglomeracji - przemysł ciężki zdominował jedynie przyłączone później do Gliwic Łabędy i leżący wówczas poza granicami powiatu Gliwickiego Knurów.

 Po wprowadzeniu w 1952 r. nowej konstytucji miejsce gmin zajęły gromady. Mapa powiatu jednak nie uległa zmianie. W nowej strukturze organizacyjnej istniało 21 jednostek, w tym dwa Miasta niewydzielone z powiatu: Toszek i Pyskowice, jedno osiedle - Wilcze Gardło i 18 gromad. Liczba gromad zmniejszyła się w 1964 r., gdy Łabędy z Czechowicami przeszły do Gliwic. Wprowadzona struktura funkcjonowała do 1973 r., gdy znów wrócono do podziału powiatu na gminy. Utworzono je w miejscowościach: Pyskowice, Toszek, Wielowieś, Poniszowice, Rudziniec, Sośnicowice, Żernica i Kamieniec. W 1975 r. wprowadzono podział kraju na 49 województw, likwidując jednocześnie powiaty.

 W rok po likwidacji powiatów przestała istnieć gmina Kamieniec, którą włączono do gminy Zbrosławice (Powiat tarnogórski). W kolejnych latach likwidacji uległa gmina Poniszowice przyłączona do gminy Rudziniec. W 1977 r. siedziba gminy w Żernicy została zlikwidowana i przeniesiona do Pilchowic.

1 stycznia 1999 r. Powiat gliwicki wrócił na mapę administracyjną Polski. Odrodził się w nowym kształcie, bo z gminami Knurów i Gierałtowice, a bez Kamieńca.

PIERWSZA WZMIANKA O MIEŚCIE GLIWICE 

                                       pochodzi z 1276r.                             

Miasto powstało na przecięciu się ówczesnych szlaków handlowych z Krakowa do Wrocławia oraz z Węgier i Moraw dalej na północ.

 W czasach Mieszka Plątonogiego, wnuka Bolesława Krzywoustego ziemia gliwicka leżała w obrębie księstwa opolsko-raciborskiego. W 1289 roku po podziale księstwa pomiędzy czterech synów stała się odrębnym księstwem. Księstwo to przeszło pod panowanie czeskiego króla, Wacława II. W owym czasie tereny te słynęły z hodowli ryb, młynarstwa, uprawy chmielu, a co za tym idzie z produkcji i sprzedaży piwa. W 1430 roku miasto stanowiło bazę stronnika husytów, litewskiego księcia Zygmunta Korybutowicza.

Kreis Gleiwitz – Die Vergangenheit

     Wyłącznie hasłowe podejście do tematu może go

bardzo spłycić i potraktować

    jako sposób do robienia  Biznesu z produkcji

ZNACZKA POCZTOWEGO 

Lub jako produkcję miniatur sztuki Polskiej, Światowej, katalogowanie  wydarzeń kulturalnych, politycznych otaczającego nas świata

Krótki zarys Historii znaczka pocztowego i  ruchu Filatelistycznego 

 Ojczyzną wydania pierwszego znaczka pocztowego na świecie jest  

  Wielka Brytania.

W dniu 6 maja 1840 roku wprowadzono do obiegu znaczek o nominale jednego pensa, w kolorze czarnym, przedstawiający podobiznę królowej Wiktorii. Profil twarzy królowej na znaczkach nie zmieniał się przez 60 lat, a ukazało się w tym czasie ponad sto znaczków.

Inicjatorem wprowadzenia pierwszego znaczka był urzędnik brytyjskiej poczty Rowland Hill. W setną rocznicę jego śmierci Poczta Polska wydała w 1979 r. znaczek o nominale 6,- zł. nr  katalogowy - 2494.

Pierwszy znaczek wprowadzony w ramach wielkiej reformy poczty brytyjskiej służył do uiszczenia opłaty za doręczenie listu z góry przez nadawcę wbrew dotychczasowym zasadom pobierania opłat od adresatów. Jednocześnie stanowił jednolitą opłatę za list do pół uncji wagi bez względu na odległość miejsca przeznaczenia na terenie kraju. Wprowadzone wówczas innowacyjne zasady do dzisiaj są szeroko stosowane na świecie.

Wielka Brytania jest jedynym krajem na świecie, na którego znaczkach nigdy nie podawano nazwy państwa. Znakiem identyfikującym był zawsze przedstawiony na znaczku wizerunek osoby panującej.

Już pierwsze znaczki świata, czarna pensówka z 6 maja i niebieska dwupensówka z 8 maja 1840 r. miały zabezpieczenia przed ewentualnym fałszowaniem. Do produkcji znaczków użyto papieru ze znakiem wodnym. Na rysunku znaczka drukowanego w technice stalorytniczej umieszczono trudne do naśladownictwa ornamenty. W dolnych narożach znaczka umieszczono litery. Zestaw liter był niepowtarzalny w całym arkuszu drukarskim zawierającym 240 sztuk znaczków

.

                 Pierwsze znaczki pocztowe na ziemiach polskich pojawiły się w 1850 r.

                                  Były to znaczki państw zaborczych, Austrii i Prus.

Pierwszy polski znaczek pocztowy wprowadzono do obiegu 1 stycznia 1860 r. Cyrkularzem nr 13 Zarządu Okręgu Pocztowego Królestwa Polskiego z 14 grudnia 1859 r. Zastąpił on będące w obiegu od 13 stycznia 1858 r. znaczki rosyjskie.

Pierwszy polski znaczek pocztowy - przedstawiający herb Królestwa Polskiego - przeznaczony był do frankowania listów kursujących wewnątrz Królestwa oraz listów wysyłanych do Rosji. Listy zagraniczne były opłacane gotówką. Znaczek został wycofany z obiegu 13 kwietnia 1865 r. a na jego miejsce wprowadzono ponownie znaczki rosyjskie.

 Początki  Poczty 

Początki dzisiejszej poczty sięgają staroegipskich i greckich gońców (hemerodrom),

 A także rzymskich (cursores,tabellari) z czasów republiki.

Na przełomie wieków X i XI. Jej głównym zadaniem było dostarczanie koni i wozów dla dostojników i urzędników państwowych, a także komorników królewskich. Na

 przełomiewieków XIII i XIVpowstały poczty miejskie,             

  Dyliżans diligence – pośpiech) – duży zamknięty kołowy pojazd konny (przeważnie cztero- lub sześciokonny) używany od połowy XVI wieku do połowy XIX wieku do przewozu pasażerów i przesyłek pocztowych na stałych trasach obsługiwanych według ustalonego rozkładu jazdy.W pojeździe znajdowały się przedziały dla kilkunastu osób. Z przodu na tak zwanym koźle siedzieli konduktor i woźnica, natomiast z tyłu pojazdu oraz na dachu były miejsca przeznaczone na przesyłki i bagaże pasażerów. Dach do XVIII wieku był zawieszony na skórzanych pasach, później resorowany, występował w wielu odmianach, Np. z przykrytą częścią środkową oraz odkrytymi przodem i tyłem. Do czasu wprowadzenia kolei był to najszybszy i najdogodniejszy środek lokomocji w Europie i Ameryce Płn
Pierwsze dyliżanse w służbie pocztowej pojawiły się w 1640 roku w Anglii, dyliżans był pierwszym publicznym środkiem transportu dla podróżnych. Na początku istniaienia dyliżansu jednak, przede wszystkim poczta konna służyła do przewozu listów.. Po wojnie trzydziestoletniej pojawia się omnibus pocztowy jako połączenie regularne
W 1821 roku wprowadzono w Prusach pocztę pośpieszną. Krótkie przerwy były przeznaczone tylko na posiłki w zajazdach pocztowych, poza tym jazda trwała dzień i noc. Nowe, należące do poczty, najczęściej dziewięciomiejscowe wozy pospieszne,uważane były za "cud wygody i szybkości" (Eberty 1925) Drogę z Berlina doWrocławia pokonywano teraz w 32 godziny, trzykrotnie szybciej niż dotychczas. Prędkość na drogach brukowanych wynosiła prawie 13 km/h, na pozostałych - 10 km/h

 
Poczta w Gliwicach
Powstanie poczty, jako instytucji na terenie Śląska należy przypisać na okres wojny {trzydziestoletniej (1618 – 1648), kiedy to zapanowania potrzeba stałych, szybkich, i zorganizowanych Połączeń W roku 1662 otworzono trasę pocztową Berlin – Wrocław – Kraków – Wiedeń. Zorganizowana w 1673 roku konna obsługa tej trasy przebiegała przez takie miasta, jaki: Wrocław, Brzeg, Lewin, Skorogoszcz, Opole, Strzelce Opolskie, Tarnowskie Gór, Będzin. Ta konna Poczta trasę z Berlina do Wiednia obsługiwała dwa razy w tygodniu.
Najwczejniejsze wiadomości o poczcie gliwickiej pochodzą z II połowy XVII. Wieku, kiedy to istniejąca trasa pocztowa została przedłużona z Wiednia przez Ołomuniec do Częstochowy. Na trasie tej zostały zorganizowane nowe stacje pocztowe po stronie austryjackiej w Stembergu, Opawie, Raciborzu, Rudach, Gliwicach i Tarnowskich Górach. Trudno określić gdzie znajdowała się gliwicka stacja pocztowa należy przypuszczać, że blisko centrum miasta to jest w rynku, ale w trakcie pożaru Gliwic w 1711r. spłonęła.
Około 1800r. poczta w Gliwicach zyskała rangę, Pocztamtu, a w roku 1824r. Urzędy pocztowe w Tarnowskich Górach, Bytomiu, Karolewskiej Hucie, Dziewkowicach, Wozniakach Mysłowicach zostały podporządkowane gliwickiej poczcie tym czasie szlak pocztowy zWrocławia do Krakowa prowadził bezpośrednio przez Gliwice.

W roku 1845r. urząd pocztowy funkcjonował w domu poczmistrza Schwürtza Na rogu ulicy Raciborskiej i Krupniczej

W1851r. przeniesiono pocztę do pomieszczeń Wilhelma Blumenreicha W Rynku nr.19,gdzie istniała do 1861r..

 
1 października 1861roku przeniesiona ją do domu przy ul.Górnych Wałów 23.

W 1886r.zakupiono budynek przy pl. Mączny

/ Wilhelms Platz ,Plac, Plac Inwalidów/gdzie Cesarski Urząd Pocztowy,aby zwiększyć funkcjonalność budynku, rozebrano go,i w niego miejscu wzniesiono nowy ,w dniu 1 Października 1887r.przeniesiono tam Urząd Telegraficzny /który powstał w roku 1857 i mieścił się w domu kupca Waldmanna przy ul Matejki

.W 1897 roku przy ul Dolne Wały13/ Niederwallstraße 13 /
.Wybudowano Hotel "Pod Pocztą" ("Zur Post").Kres działalności hotelu przyniosła ujawniona tu wielka afera przemytnicza, którą szczegółowo opisuje w kilku numerach "Dziennik Śląski". We wrześniu 1921 r. w hotelu zamieszkał kupiec Edward Rusin ze Szczygłowic. Po kilku dniach dostarczono mu cztery pokaźnych rozmiarów skrzynie. Zaniepokojony niezwykłą przesyłką właściciel zawiadomił policję plebiscytową. Rewizja odkryła, że w owych skrzyniach znajdowało się 40.000 Naboi. Kupca aresztowano. Po kilku dniach wieczorem patrol wojskowy ponownie niespodziewanie pojawił się w hotelu, aresztując dalszych pięć osób zamieszanych w aferę. Kolejna drobiazgowa rewizja całego budynku od piwnic po strych znalazła duże ilości naboi i broni palnej ukrytej w różnych jego. Zakamarkach.
Hotel zastał natychmiast zamknięty, a właściciel aresztowany i pozbawiany koncesji.
Po kilkunastu miesiącach w 1922 r. w opuszczonym obiekcie urządzono hotel „Deutsches Haus” jako że jego poprzednia siedziba na gliwickim rynku została zlikwidowana w 1921r po odnalezieniu tam sprzętu do produkcji fałszywych dokumentów dla potrzeb Niemieckiego Komitetu Plebiscytowego
Na podwórzu od strony dzisiejszego placu Inwalidów stał nieduży budynek, w którym były pomieszczenia dla woźniców, stajnie, a obok drugi wjazd na podwórze.
17 lutego1817r. w Prusach zostały wydane dodatkowe rozporządzenia pocztowe, według których ponad 200 urzędów pocztowych od 1 marca 1817r.miało zaopatrywać listy w stemple nadawcze.Zarzadzenie objęło również urzędy pocztowe prowincji Śląsk wraz z gliwickim pocztamtem.
Pierwszym oficjalnym stemplem pocztowym wprowadzonym w Prusach, był stempel liniowy dwuwierszowy. Pierwszy wiersz zawierał nazwie urzędu pocztowego wypisana dużymi prostymi literami, drugi datę dnia cyframi wypisana kursywą i miesiąc słownie. Stemple tego typu odbijane w kolorze czarnym zostały wprowadzone w większych placówkach pocztowych,/tzw.Oberpostamty-Postamtach/.Na Śląsku stemple te otrzymał Dyrekcyjny Urząd Pocztowy we Wrocławiu, Legnicy, Opolu także około 35 urzędów pocztowych i ekspedycji w tym Gliwicki Urząd Pocztowy/Postamt/
Latach 1830r.-1852r. wozownia znajdowała się na parceli Schwurtza naprzeciwko poczty przy ul.Górne Wały 1886r. na stanie poczty były 3 pocztyliony oraz 4 konie,którymi dostarczano przesyłki na dworzec oraz rozwożono paczki do domów.
Potanienie a zarazem uproszczenie oszacowanie opląty przez nadającego umożliwiło to, ze list nie musiał być oddany w okienku pocztowym, a mógł jak obecnie, być nadany za pośrednictwem skrzynki
Pocztowej. Pierwsze skrzynki pocztowe na listy wykonane z drewna i pomalowane na kolor czerwony zawieszono w Gliwicach dnia 8 września 1851 roku. Jedna wisiała na domu Stelmacha Brudniska na Przedmieściu Czarnym, a druga I na Przedmieściu Białym, na domu kupca Ledwocha. Poczta pruska w
Reformie wprowadzenia znaczka pocztowego była spóźniona w porównaniu do przodującej Anglii o ponad 10 lat.

Zabytkowy budynek poczty pry ul.Plac Inwalidów

/ Wilhelms Platz/ nie spełniał wymogów, jakie stawiało poczcie rozbudowujące się miasto,które zakupiło parcele o powierzchni 4690m,przy ul. Dolne Wały /Niederwallstraße /po byłej giełdzie zbożowej.Rozpoczęto w maju 1904r. budowie nowego budynku poczty,do budowy użyto cegły wykonanej ręcznie,formatu tzw. Klasztornego,nieco większego od normalnych licowych i glazurowanych. W 1905r. Postamt Gleiwitz1 przeniesiono do nowo wybudowanego budynku, istniejący do dnia dzisiejszego, jako Gliwice1.

Oprócz Poczty  Głównej

Istniały tez podległe jej urzędy pocztowe,najstarszym z nich była poczta dworcowa powstała w 1846r.Dnia 1 kwietnia 1896r. uruchomiono filie poczty w Wojtowej Wsi,a w 1907r.w Przezchlebiu,natomiast 1 listopada 1929r.postają trzy nowe filie
Nr 4 w Ligocie przy ul. Górna 1,i nr 5 w Żerniki,ul. Reymonta 15 w Sośnicy / wszystkie te urzędy dysponowały też pełnym zakresem usług telegraficznych-telefonicznych/
W dniu 1 października 1931r,uruchomiono filię poczty na rogu ul.Dabrowskiego i Poniatowskiego
Od 11 lipca 1907 r. 1rozpoczął się transport poczty autobusowej na Górnym Śląsku/ autobusem przewożono jak i ludzi i pocztę równolegle kursował też dyliżans konny, który zlikwidowano w1913r. Gwałtowny rozwój nastąpił w 1923r.Wozy pocztowe o napędzie spalinowym były największym przedsięwzięciem tego typu na Śląsku Wceluj utrzymania tego ogromnego parku samochodowego zorganizowano wielkie warsztaty naprawcze w Opolu,a mniejsze Np. Gliwice.W1934r. zbudowano na podwórzu poczty głównej w Gliwicach garaż dla 17 pojazdów mechanicznych w ramach modernizacji poczty.
Poczta posiadała własny transport tramwajowy i samochodowy w mieście
W 1925r.uruchomiono pocztę lotniczą /żółte skrzynki pocztowe/,gdzie za niewielka dopłata
/20 fenigów od listu 10 fenigów od kartki pocztowej/wysłać wiadomość, która docierała do adresata najpóźniej następnego dnia,zaś do większości miejscowości najczęściej w dniu nadania.
W1934r. przeprowadzono renowację budynku poczty głównej zarówno w wewnątrz jak i zewnątrz.Przy okazji oczyszczono i przywrócono dawny blask artystycznie wykonanych herbów na ścianie frontowej, która w czasie zaburzeń rewolucyjnych 1918r. zostały zatynkowane
W dniach 18-20 marca 1945 w Katowicach odbyło się przejęcie przez administracje polską ziem Górnego Śląska w tym też Gliwic. W dniu 20 Marca 1945r. przyjeżdża do Gliwic I Prezydent Miasta Wincenty Spaltowski. Rozpoczęto współpracę z radziecką komendanturą wojenną miasta.
Dniu 1Czerwiec 1945r. miasto przechodzi w pełni w ręce polskie./Wycofanie wojsk radzieckich/
W okresie tym wprowadzono w Gliwicach i powiecie Gliwickim kasowanie znaczków przez przekreślenie i wpisanie nazwy miejscowości lub odciski kciuka, później wprowadzono prowizoryczne datowniki,które obowiązywały 1947r.Urzedy pocztowe zostały w swych siedzibach tylko zmieniono nazewnictwo miejscowoscijscowości

  Poczta Pyskowice /Peiskretscham /
Z przekazów historycznych wiemy, że przed wprowadzeniem poczty państwowej istniały na Śląsku prywatne instytucje posłańcze, tworzone przez duchowieństwo i klasztory, a później przez miasta, głównie Wrocław. Rozszerzający się ruch handlowy w XVI wieku pociąga za sobą potrzebę nasilenia komunikacji Wrocławia z innymi miastami, w tym z Krakowem, do którego trakt prowadził od stuleci przez Pyskowice.
Jeszcze na przełomie XVI i XVII wieku nie stwierdzamy działania na Śląsku poczty państwowej. Wiemy jedynie, że od 1587 roku istniały stacje pocztowe, na których wymieniano konie poczty cesarskiej. Dopiero wiek XVII jest okresem krystalizowania się organizacji poczty państwowej na Śląsku. Przyspieszenie tego procesu następuje po zagarnięciu Śląska przez Prusy, które organizują tzw. ekspedycję pocztową. Taką ekspedycję pocztową otwarto w Pyskowicach w 1742 roku. Bliższych szczegółów o niej nie znamy.
Studiowane dokumenty mówią dopiero o wieku XIX. Dowiadujemy się z nich, że w 1806 roku kupiec Franciszek Kosmol uruchomił urząd pocztowy w Pyskowicach, a wielkie zasługi w rozwoju tej placówki położył naczelnik Mesner w latach 1871-1898.
Stopniowo otwierano agencje pocztowe w okolicznych miejscowościach, np. w 1888 roku w Kamieńcu, w 1891 w Paczynie, w 1893 w Łubiu. W sumie urząd pocztowy pyskowicki obsługiwał 34 miejscowości. Informacje na temat pracy urzędu pocztowego znajdujemy w rocznych sprawozdaniach miejskich.
Oto kilka danych: W roku 1895 nadesłano do Pyskowic 60.012 listów, 21.114 kart pocztowych, a wysłano 43.596 listów i 19.530 kart pocztowych. W 1897 roku nadesłano 71.812 listów i 36.114 kart pocztowych, a wysłano 64.558 listów i 31.512 kart. Dnia 1 września 1871 roku uruchomiony został na tutejszej poczcie telegraf. Przed uruchomieniem kolei żelaznej z Opola do Gliwic, co miało miejsce w 1879 roku, specjalna bryczka pocztowa kursowała do Gliwic i Toszka.
Do końca XIX stulecia poczta mieściła się w jednym z budynków w Rynku, a 31 marca 1901 roku została przeniesiona do budynku przy ulicy Tarnogórskiej (dziś -Kardynała Stefana Wyszyńskiego ).
Kronikarz miasta ksiądz Johannes Chrząszcz przed rokiem 1920 zapisał że naczelnikiem poczty został Oskar Hannemann, a przy okazji daje zatrudnienie na poczcie: poza naczelnikiem, sekretarz, asystent, dwie asystentki, kontroler przewodów, czterech kierowców samochodowych i dziesięciu różnych pracowników.
Poczta w owym czasie zasięgiem obejmowała: poza Pyskowicami, Zawadę, Karchowie, Jaśkowice, Dzierżono oraz majątki: Zawada, Karchowie, Jaśkowice, Dzierżono Górne, Zaolszany Wielkie, Folwark „Elsterberg" w Pniowie i Kolonię Mikoszowina. Należała do niej również agentura w Łubiu. W 1922 roku założono skrytki pocztowe, a w drugiej połowie roku uruchomiono połączenie samochodowe z dworcem kolejowym i Tworogiem.
W 1936 roku oddany został do użytku nowy budynek poczty, w którym dotąd poczta funkcjonuje.
Po przejściu frontu, w styczniu 1945 roku, poczta jak wiele innych instytucji przestała funkcjonować. Przez pewien czas w tych pomieszczeniach było kasyno oficerskie. Wraz z przejęciem miasta przez władze polskie, co nastąpiło w marcu 1945 roku, rozpoczęła działalność poczta.
Lata pięćdziesiąte przynoszą rozbudowę miasta. W planach nowej zabudowy nie zapomniano o poczcie, którą usytuowano przy placu 1-go Maja (obecnie Plac Piłsudskiego) w tych pomieszczeniach funkcjonowała ona od drugiej połowy 1959 roku do 1961, jako filia poczty nr 1. obecnie mieści się w nim Bank Spółdzielczy.
W okresie od 1966 do 1990 roku czynna była poczta nr 2 przy ulicy Marchlewskiego (obecnie gen. Sikorskiego). Obsada tej placówki była jednoosobowa i prowadziła obsługę ludności w ograniczonym zakresie (bez dostawy paczek) i została zlikwidowana.
W 2003 roku została otwarta Agencja Pocztowa, przy ulicy gen. Sikorskiego, która działa na zasadzie placówki usługowej i obsługuje mieszkańców południowej części Pyskowic.

Poczta Toszek/Tost /

Prawa miejskie Toszek otrzymał około roku 1235.
W 1281 roku książę Władysław podzielił Górny Śląsk pomiędzy swoich czterech synów tworząc
księstwa kozielsko-bytomskie (1281-1355). W tym czasie Toszek był siedzibą książęcą o czym
świadczył tytuł jakim określano księcia: "jaśnie oświecony Bolesław, książę Toszka".
Już w 1346 roku władzę w mieście sprawował burmistrz z rada miejską. W okresie swojej
świetności Toszek posiadał mennicę bijącą trakteaty, kwartniki i grosze z herbem miasta,
papiernię, hutę szkła, browar, gorzelnię, młyny oraz wytłaczarnię oleju.
Po śmierci ostatniego księcia kozielsko-bytomskiego, książę Konrad oleśnicki zhołdował
Toszek (1356) a rok później ziemia toszecka przeszła do księstwa cieszyńskiego.

W XVI wieku pierwotny gród piastowski przeszedł na własność Habsburgów,
a później pozostawał w rękach prywatnych.
Z przekazów historycznych wiemy, że przed wprowadzeniem poczty państwowej istniały na Śląsku
prywatne instytucje posłańcze, tworzone przez duchowieństwo i klasztory, a później przez miasta,
głównie Wrocław. Rozszerzający się ruch handlowy w XVI wieku pociąga za sobą potrzebę nasilenia komunikacji Wrocławia z innymi miastami, w tym z Krakowem, do którego trakt prowadził od stuleci
przez Pyskowice. Toszek
Jeszcze na przełomie XVI i XVII wieku nie stwierdzamy działania na Śląsku poczty państwowej. Wiemy jedynie, że od 1587 roku istniały stacje pocztowe, na których wymieniano konie poczty cesarskiej.
Dopiero wiek XVII jest okresem krystalizowania się organizacji poczty państwowej na Śląsku.
Przyspieszenie tego procesu następuje po zagarnięciu Śląska przez Prusy, które organizują
tzw. ekspedycję pocztową. Taką ekspedycję pocztową otwarto w Pyskowicach w 1742 roku.
Toszek otrzymuje Datownik numerowy 1506
Poczta w Toszku mieści się w budynku wybudowanym 1910r.


Istniejące na dzień 28-07-2009r. Urzędy Pocztowe w Mieście Gliwice i Powiecie Gliwickim
• Poczta Polska Urząd Pocztowy Gliwice 1 ul. Dolnych Wałów 8
• Fila UP Gliwice 1 ul. Sopocka 2, /Brzezinka/
• Fila UP Gliwice 1 - Oddział ul. Rolników /Bojków/
• Fila UP Gliwice 1- Oddział ul. Daszyńskiego 152 /Ostropa/
• Fila UP Gliwice 1 - Oddział ul. Daszyńskiego 500/Ostropa/
• Poczta Polska Urząd Pocztowy Gliwice 2 ul. Bohaterów Getta Warszawskiego 14
• Fila UP Gliwice 2 - Oddział pl. Jaśminu 2, /Wilcze Gardło/
• Poczta Polska Urząd Pocztowy Gliwice 3 ul. Skarbnika 3
• Poczta Polska Urząd Pocztowy Gliwice 5 ul. Tarnogórska/ Żerniki/
• Poczta Polska Urząd Pocztowy Gliwice 5 - Oddział ul. Rapackiego 10/Żerniki/
• Poczta Polska Urząd Pocztowy Gliwice 6 ul. Chorzowska 1 /Dzielnica Zatorze/
• Poczta Polska Urząd Pocztowy Gliwice 7 ul. Kozielska 10
• Poczta Polska Urząd Pocztowy Gliwice 9 ul. Staromiejska/Łabędy/
• Poczta Polska Urząd Pocztowy Gliwice 13 ul. Zygmuntowska/Łabędy/
• Poczta Polska Urząd Pocztowy Gliwice 14 ul. Perkoza/oś.Sikornik/
• Poczta Polska Urząd Pocztowy Gliwice 19 ul. Wiślana 5 /Sosnica/
• Poczta Polska Urząd Pocztowy Gliwice 20 ul. Centaura 29/oś.Kopernik/
• Poczta Polska Urząd Pocztowy Gliwice 21 ul. Gwardii Ludowej 1/oś.Gwardi Ludowej/
• Poczta Polska Urząd Pocztowy Gliwice 22 ul. Zubrzyckiego/ oś. Zubrzyckiego/
• Poczta Polska Urząd Pocztowy Toszek
• Poczta Polska Urząd Pocztowy Pyskowice
• Poczta Polska Urząd Pocztowy Wielowies
• Poczta Polska Urząd Pocztowy Pławniowice
• Poczta Polska Urząd Pocztowy Pilchowice
• Poczta Polska Urząd Pocztowy Gierałtowice
• Poczta Polska Urząd Pocztowy Knurów                  

   Urząd Telegraficzny który powstał w roku 1857

 Mieścił się w domu kupca Waldmanna przy ul Matejki W 1886r przeniesiono go do nowo wybudowanego budynku przy / Wilhelms Platz ,Plac, Plac Inwalidówgdzie  mieścił się Cesarski Urząd Pocztowy, i od tego czasu obydwie instytucje funkcjonowały wspóbieżnie w 1905r. przeniesiono pocztę jak i telegraf do budynku przy ul. Dolne Wały /Niederwallstraße /i funkcjonowały do 1992r. jako jedne przęciębiorstwo.

Telegraficzny aparat piszący (drukujący), sterowany na odległość impulsami elektrycznymi. Próby budowy takich urządzeń podejmowano już w latach czterdziestych XIX wieku, jednak pierwszy praktyczny aparat tego rodzaju (tzw. juz) skonstruował David E. Hughes dopiero w 1855 roku. Aparat ten znalazł natychmiast zastosowanie w USA, a w 1861 roku w Europie (Francja).

Już w XVII w. ludzie zaczęli zdawać sobie sprawę z możliwości przesyłania głosu za pośrednictwem metalowego przewodu. Można tego się dowieść w prosty sposób, za pomocą dwóch metalowych naczyń połączonych drutem
Telefonu nie wynalazł Alexander Graham Bell, któremu przez dziesiątki lat przypisywano to osiągnięcie, lecz Antonio Meucci. Kiedy jego żona zachorowała, Meucci skonstruował telefon, dzięki któremu kobieta mogła z domu porozumiewać się z warsztatem. Później Włoch zmodernizował wynalazek tak, by można było się nim porozumiewać na znaczną odległość. Nie było go jednak stać na opłacenie patentu. Podobnych prób dokonywał także Niemiec Philipp Reis.
W roku 1876, dwóch wynalazców, Elisha Gray i Alexander Bell, samodzielnie zaprojektowali swoje telefony. Obaj mężczyźni szybko udali się do urzędu patentowego z różnicą kilku godzin; Bell opatentował jako pierwszy swój telefon. Elisha Gray i Alexander Graham Bell przeszli przez słynną bitwę prawną o wynalezienie telefonu, którą wygrał Bell. Telegraf i telefon są zbudowane na bazie przewodów elektrycznych, a sukces telefonu Bella wyniknął bezpośrednio z jego prób udoskonalenia telegrafu..
Elektromagnes przesłonił drgania cienkiej metalowej membrany mikrofonu, powstające pod wpływem fal dźwiękowych wytwarzanych przez mówiącego.Drugi elektromagnes odbierał i ponownie przekształcał w fale dźwiękowe drgania podobnej membrany umieszczonej w słuchawce, która początkowo była oddzielona od mikrofonu. Do łączenia abonentów zatrudniano operatorów. Opatentowany w 1877 przez Thomasa Alvę Edisona mikrofon węglowy wkrótce jednak na ponad sto lat wyparł mikrofon elektromagnetyczny, natomiast słuchawka używana w aparatach nadal działała w oparciu o efekt elektromagnetyczny i stalową membranę.
W 1889 roku Amerykanin Almon Brown Strowger wynalazł automatyczną centralę telefoniczną, która początkowo łączyła telefony, z których numer wybierało się za pomocą trzech przycisków, oznaczających kolejno jedności, dziesiątki i setki. Po raz pierwszy telefon z tarczą do wybierania numerów użyto w 1896 roku, a telefon z klawiaturą w 1963 roku.
Powstanie telefonu komórkowego wiąże się z wynalezieniem układów scalonych, co spopularyzowało bezprzewodową łączność radiotelefoniczną. Działa ona na zasadzie centrali, która wysyła sygnały nadawczo-odbiorcze do szeregu podstacji, obsługujących lokalnie posiadaczy telefonów komórkowych w swoim zasięgu działania. Istniejące od początku lat osiemdziesiątych przesyłały dźwięki zapisane w sposób analogowy (NMT). Po opracowaniu cyfrowego systemu łączności (GSM), telefonia komórkowa była najdynamiczniej rozwijającym się działem gospodarki światowej. W obecnym czasie upowszechniają się również telefony III generacji (UMTS, 3G), umożliwiające nie tylko łączność wizyjną z rozmówcą, ale także wykonywanie przy pomocy aparatu operacji bankowych, oglądanie telewizji, komfortową łączność z Internetem czy też obsługę domowych urządzeń.

  Poczta w powiecie Gliwicko-Toszeckim

                   Post im Kreis Gleiwitz – Tost

  Powiat Gliwicko-Toszecki w 1913r. został podzielony ze względu na ważność jak i zakres działania na  kategorie

1.Urząd Pocztowy I klasy                  Gleiwitz
2.Urząd Pocztowy II klasy                 Tost
3.4.Posterunki Pocztowe III klasy   Laband, Langendorf, Paiskretschami ,Tworóg
4.18.Agencji Pocztowych/plus2/      Bitschim.Brzezinka.Chechlau,Gierałtowitz,Groskottulin,
                                                              Kamienietz, Kieforstadtel,Łubie,Ostropa,Ponischowitz,
                                                              Preiswitz,Rachowitz,Schieroth,Schoenwald, Richtersdorf
                                                              Rudzinitz,Schakanau, Schwieben,Koslow,


                 Post im Kreis Gleiwitz – Tost

                    Im Jahr 1913 wurde Kreis Gleiwitz-Tost nach Bedeutung und Taetigkeitbereich

                                                                         auf Kategorien geteilt

1 Postamt I Klasse                       Gliwice

2 Postamt II Klasse                       Toszek

3.4 Postämter III Klasse                Laband, Langendorf,Paiskretscham, Tworog

4.18Postagenturen/Plus2/            Grosskotulin,Kamienietz,Kieferstadtel,Lubie,Rudzinitz,   Schakanau,

                                                            Schieroth,Schoenewald, Kozlow,Richtersdorf Ostropa,

                                                            Rachowitz, Bitschin, Brzezinka, Chechlau,   Gieraltowitz, Ponischowitz,

                                                            Preiswitz, Und Schwieben 

       Nazewnictwo miejscowości zostało w1936r. i 1945r. zmienione na
                Ortnamenaenderung in Jahren 1936 und 1945 

                                                                       Łubie – Hohenlieben – Łubie 
                                                     Koslow – Lindenhain – Kozlów 
                                                     Bitschin – Fichtenrode – Bycina 
                                                    Chechlau – Strahleim – Chechło 
                                                    Groskottulin – Rodenau – Kotulin 
                                                    Ostropa – Stroppendorf – Ostropa 
                                                        Stanica – Standorf – Stanica 
                                                 Grospatshin – Hartlingen – Paczyna 
                                                  Dramastein – KamieniecKamienietz 
                                                Pławniowitz – Flossingen - Pławniowice 
                                                Gierałtowitz – Geroldsdorf – Gieraltowice 
                                                Nieborowitz – Neuberdorf – Nieborowice 
                                                 Poniszowitz – Muldenau – Poniszowice  
                                                  Pilchowitz – Bilchengrund – Pilchowice 
                                                  Rudzinitz – Rudgershagen – Rudziniec 
                                                  Rachowitz – Buchenlus – Rachowice 
                                                     Brzezinka –Birkenau – Brzezinka 
                                                     Schieroth – Schonrode – Sieroty 
                                                        Tworóg – Hornack – Tworóg 
                                                                  Tost – Toszek 
                                                                Gleiwitz – Gliwice 
                                                             Schoenwald – Bojków 
                                                            Langendorf – Wielowieś 
                                                         Peiskretscham – Pyskowice 
                                                          Richtersdorf -Wójtowa Wieś 
                                                          Kieferstadtel – Sośnicowice

Pierwszym oficjalnym stemplem pocztowym wprowadzonym w Prusach, był stempel liniowy dwuwierszowy. Pierwszy wiersz zawierał nazwie urzędu pocztowego wypisana dużymi prostymi literami, drugi datę dnia cyframi wypisana kursywą i miesiąc słownie. Stemple tego typu odbijane w kolorze czarnym zostały wprowadzone w większych placówkach pocztowych,/tzw.Oberpostamty-Postamtach/.Na Śląsku stemple te otrzymał Dyrekcyjny Urząd Pocztowy we Wrocławiu, Legnicy, Opolu także około 35 urzędów pocztowych i ekspedycji w tym Gliwicki Urząd Pocztowy/Postamt/
Około 1822r. na terenie Prus ukazały się stemple jedno obrączkowe o średnicy około 17-19mm..Nazwa miejscowości umieszczona była na owalu Charakteryzujące się datą w formie ułamka, umieszczonego
Środku data dnia znajdowała się w formie ułamka.
Stemple jedno obrączkowe po roku 1838r. były zastępowane stemplami dwu obrączkowymi, ale w niektórych urzędach były stosowane do okresu znaczkowego.
Wprowadzone do obiegu stemple dwu obrączkowe miały średnicę od 21-30mm. Nazwa miejscowości w tego typach stemplach rozmieszczona była łukowo pomiędzy dwoma pierścieniami stempla.Wśrodku data dnia znajdowała się w formie ułamka.
Gliwicki stempel dwu obrączkowy oprócz nazwy miejscowości i daty nie posiadał żadnych innych oznaczeń Dużą grupę stempli wprowadzonych w Prusach w latach czterdziestych XIX wieku stanowiły stemple Ramkowy, przeważnie dwu wierszowe opisane w dwu wierszowa ramkę. Pierwszy wiersz stempla zawierał nazwie miejscowości wypisaną dużymi literami drugi wiersz datę dnia, miesiąca, ozdobnik w postaci gwiazdki dalej godzinę nadania listu. Niektóre stemple ponadto posiadały określenia pory nadania listu, oznaczone za pomocą liter M/Morgen-rano A/Abend-wieczór, to samo znaczenie miały skróty Vm/Vormittag-przed południem/lub Nm/Nacht mittag-po południu/Stemple tego typu są ostatnimi stemplami wprowadzonymi używanymi przez pocztę pruską w okresie przed znaczkowym
Range Gliwic podniosła otwarta w 1846r. linia kolejowa prowadząca z Wrocławia przez Gliwice do Mysłowic, co wiązało się z otwarciem nowego urzędu pocztowego podległego gliwickiej poczcie głównej. Kolejowy urząd pocztowy znajdował się blisko dworca kolejowego i używał nowego stempla skrzynkowego różnił się tym, że do nazwy miejscowości miał dopisane słowo BAHNHOF.Do okresu znaczkowego znane są trzy typy tego stempla różniące się krojem liter BAHNHOF”.Co świadczy o dużym ruchu na poczcie dworcowej? Stosowano również znaki opłaty czerwony o wartości ein groschen/1 grosza/,niebieski o wartości zweien groschen /2 groszy/,żółty o wartości.drein groschen /3 groszy/, unieważniane były przekątnym przekreśleniem niebieskiego koloru.
Stosowano również stemple Cesarskiego Urzędu Pocztowego
Okres przedznaczkowy kończy się w Prusach z dniem 15.11.1850R., kiedy do obiegu wprowadzono pierwsze pruskie znaczki pocztowe. Było ich cztery: pomarańczowy o wartości ½ srebrnego grosza, czarno różowy o wartości 1 srebrnego grosza czarno niebieski o wartości 2 srebrne grosze i czarno żółty o wartości 3 srebrne grosze

Wprowadzenie znaczków pocztowych wiązało się z reformą poczty.Od momentu  wprowadzenia znaczka

  Opłatę za list poczta pobierała tylko od wagi przesyłki /1 srebrny grosz za list do 25 gram/a nie jak poprzednio od wagi listu jak i odległości, na która był wysyłany tym okresie wszystkie państwa
Wprowadzające znaczek pocztowy wprowadziły do kasowania specjalny stempel pocztowy. W początkowym okresie używano dwóch stempli: jeden do kasowania – unieważniania znaczków drugi ,
Stosowany w okresie przed znaczkowym, przybijano obok-datownik.Wprowadzone kasowniki miały za zadanie tak unieważnić znaczek by nie nadawaly się do powtórnego użycia, z tego względu kasowniki te nazywano zabójcami znaczków, w Prusach nazwa brzmiała „Vernichtungsstempel”, czyli niszczący. Pruski stempel miał średnice około 25mm. i składał się z czterech koncentrycznie ułożonych okręgów, w które wpisany był numer placówki pocztowej.

 Gliwicki Pocztamtu otrzymał nr.494 Tost /Toszek/ nr.1506

  Pyskowice/Peiskretscham/ nr 1129,Rudziniec/Rudzinitz/ nr 1268,

   Tworóg/Hornak/ nr 1956

Datowniki znane z okresu przed znaczkowego wyparły kasowniki numerowe.
W okresie Rzeszy Niemieckiej 1872r-1945r stosowano kasowniki pocztowe
Jedno obrączkowe o średnicy 22 mm.24 mm, 26, 4 gdzie na górnej części łuku okręgu wpisywano nazwę miejscowości po Prostopadłej stronie nr.urzędu pocztowego środku w postaci ułamka gdzie w liczniku wpisywano dzień miesiąc rok nadania a w mianowniku godzinę.
Dwu obrączkowy obrazujące dwa koncentryczne okręgi o wielkości pierwszy 30, 71 mm drugi 19, 36mm. Gdzie miedzy nimi na owalu wpisana była nazwa miejscowości po prostopadłej stronie nr urzędu pocztowego, gdy było to Gleiwitz/, a gdy miejscowości leżała w granicach powiatu wpisywano/ Landkries-Gleiwitz lob Oberschlesien, Land / w mniejszy okręg wpisano prostokąt -a w nim dzień, miesiąc i rok nadania. Godzinę, Dolną cześć między prostokątem a łukiem wykres kowano.
Stosowano również datowniki o mniejszej średnicy t/j 25, 76 a drugi 15, 1 mm trakcie plebiscytu Gleiwitz stacjonowały francuskie wojska Ligi Narodów, które stosowały swój datownik jedno obrączkowy o średnicy Okresie tym stosowano również obok datowników, wirniki propagandowe,frankatury mechaniczne.

Zchwilą przejęcia administracji .przez władze polskie w marcu 1945r w Katowicach Górnego Śląska 18 marca1945r. do Gliwic przyjeżdża 1 prezydent Wincenty Spaltowski i nawiązuje współprace z radziecką komendanturą wojenną miasta,pełnie władzy nad miastem administracja polska przejmuje w dniu 1 Czerwca 1945r.
20-18 Marca 1945r. wprowadzono w Gliwicach i powiecie Gliwickim wprowadzono kasowanie znaczków przez przekreślenie i wpisanie nazwy miejscowości lub odciski kciuka, później wprowadzono prowizoryczne datowniki jedno obrączkowe i dwu obrączkowe, które używane były do roku 1947r.
Jedno obrączkowy o średnicy 24, 15mm, gdzie na górnej części łuku okręgu wpisywano nazwę miejscowości po prostopadłej stronie nr.urzędu pocztowego.
Dwu obrączkowe obrazujące dwa koncentryczne okręgi o średnicy t/j 24, 04 a drugi 16, 08 mm
27, 53 mm a drugi 18, 54 mm, 29, 74 drugi 19, 67mm.Gdzie miedzy nimi na owalu wpisana była nazwa miejscowości po prostopadłej stronie nr urzędu pocztowego, / w mniejszy okręg wpisano prostokąt a w nim dzień miesiąc i rok nadania, godzinę.
Zastąpiono go obecnym kasownikiem pocztowym, jedno obrączkowym o średnicy 23, 06mm, który w górnej części luku ma wpisaną nazwę miejscowości wraz z numerem urzędu pocztowego, po prostopadłej stronie okręgu nr zimny, w środek okręgu prostopadle do nazwy miejscowości wpisywany jest dzień miesiąc rok godzina nadania.,stosuje też się frankature mechaniczną. Dla celów filatelistycznych stosuje sie miesięczne datowniki okolicznościowe

               DATOWNIKI do 1900r.                                 

                   FRANKATURA MECHANICZNA do 1945r.